De evolutie die een recyclerevolutie ontketent.

Wakker liggen van een afgedankt matras? Dat hoeft niet meer.

Leg je alle matrassen die in Nederland in één jaar worden weggegooid achter elkaar, dan heb je een pad met een afstand van Amsterdam tot Cairo. Opstapelen dan maar? Voilà: een stapel van 1000 Eifeltorens hoog. Dát is nog eens een forse afvalberg. De vraag is: hoe krijg je die klein?

Wat voor de meesten van ons een lelijk afvalprobleem is, is voor een visionair een prachtige uitdaging. Nanne Fioole behoort tot die laatste categorie en dankt er zijn bijnaam ‘matrassenkoning’ aan. Fioole werkt al 35 jaar in de recyclingbranche (“toen je nog moest uitleggen wat dat woord betekende”). Hij is directeur van het bedrijf RetourMatras dat met drie fabrieken de enorme afvalstroom aan afgedankte matrassen aanpakt.

Fioole: “Een paar jaar geleden heeft men berekend dat er in ons land jaarlijks 1,5 miljoen matrassen worden weggegooid. Dat zijn alleen nog maar matrassen uit huishoudens. Tel je daar de matrassen uit andere sectoren bij op (ziekenhuizen, vakantieparken, etc.), denk ik dat de teller vandaag de dag op een slordige twee miljoen op jaarbasis staat.”

Tweede leven

Wat moet je in hemelsnaam met al die matrassen beginnen? Achter elkaar leggen of opstapelen is uiteraard geen optie. Maar begraven of verbranden, zoals tot een tijdje terug de manier was, al net zo min. Fioole bedacht een betere oplossing. In zijn bedrijf wordt letterlijk korte metten gemaakt met de afdankertjes. Het ijzer uit de springveren gaat richting de staalindustrie waar het bijvoorbeeld wordt gebruikt in fietsframes. De schuimlaag worden verwerkt tot valvriendelijke speeltuintegels, isolatiemateriaal of als onderzijde van tapijt. Het textiel (goed voor 20 procent van het totaalgewicht van een matras) wordt gewassen, gestoomd en opnieuw gesponnen. Zo is het klaar voor een tweede leven als broek of T-shirt.

Fioole zijn bedrijf is inmiddels het grootste van Europa. “Wij ontmantelen een matras in 50 seconden. In de Verenigde Staten en Canada kunnen ze het ook, alleen zijn ze er daar minstens zes minuten mee bezig.” Binnenkort gaat er een vierde fabriek open, er wordt op zaterdag doorgewerkt en er gaat wat Fioole betreft 16 uur in een dag. “Je gelooft het misschien niet, maar ik heb een wachtlijst met klanten die smeken of we hun containers vol matrassen willen verwerken. Hoeveel matrassen wij nu op jaarbasis aankunnen? Dik een miljoen.”

Matras wordt matras

Fioole is een pionier én een perfectionist. Het is hem een doorn in het oog dat hij ‘slechts’ 90 procent van een matras kan recyclen. De grote boosdoener is lijm. Er bestaat bijna geen matras waar het níet inzit. Fioole: “Ik roep al langer dat we met gelijmd materiaal niks kunnen. Met één lijmsessie help je twee materiaalstromen naar de knoppen. Eeuwig zonde.” Vandaar dat Fioole enthousiast is over Auping Evolve, het allereerste circulaire matras ter wereld. Het is een matras dat slechts uit twee soorten materiaal bestaat en waar geen druppel lijm aan te pas komt. Een matras dus dat volledig recyclebaar is: van een oud Evolve matras kan een compleet nieuw Evolve matras worden gemaakt, zonder dat er restmateriaal is. Hoe duurzaam wil je het hebben?

Fioole: “Het is totaal geen bedreiging voor ons businessmodel. Integendeel! Want ook díe matrassen kunnen we straks door het hele land ophalen, bij winkels en milieustraten. Met dat verschil dat de herwonnen onderdelen daarna weer retour gaan naar Deventer, waar de Auping fabriek staat.”
Jaren geleden was Auping de eerste die voor RetourMatras koos. Fioole: “Dat was in een tijd dat we prijstechnisch nog niet competitief waren. Auping koos niet voor de goedkoopste oplossing, maar keek naar de lange termijn en het effect. Hun voorbeeld deed andere beddenproducenten volgen. Zonder Auping hadden we het destijds waarschijnlijk niet gered.”

Evolve: De evolutie die revolutionair is

Al meer dan 130 jaar draagt Koninklijke Auping zorg voor een uitgeslapen gevoel. Pionieren en duurzaam ondernemen zit in het DNA van dit Nederlandse familiebedrijf. Denk bijvoorbeeld aan het Auping Take Back System: koop je een nieuw Auping-matras, dan wordt het oude matras kosteloos ingenomen voor recycling. Ook als dat oude matras er eentje van de concurrent is. De laatste innovatie uit Deventer: het Auping Evolve matras, het eerste circulaire matras ter wereld, zonder lijm, enkel bestaand uit staal en polyester. Goed voor je nachtrust én voor het milieu.